1921-1940 Kronolojisi

1921

Charlie Chaplinin ilk uzun metrajlı filmi The KidABDde gösterime girdi.

Fransız Etienne Oehmichen, ilk helikopteri uçurmayı başardı.

ABDde Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti idam edildi.

Kanadada insülin bulundu.

İtalyan tenör Enrico Caruso öldü.



1922

İrlandalı yazar James Joycein Ulysseadlı kitabı yayımlandı.

Mısırdaki İngiliz hegemonyası sona erdi.

Bram Stokerin kitabından uyarlanan Vampir Nosferatufilmi gösterime girdi.

Leninin önerisiyle Joseph Stalin, Rus Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu.

Pariste ilk kadınlar olimpiyatı başladı.

Mussolini, başbakan oldu.

Lord Carnavon ve Carter tarafından, Mısırdaki Krallar Vadisinde Tutankamonun mezarı bulundu.

Fransız yazar Marcel Proust 51 yaşında öldü.

Albert Einstein Nobel Fizik Ödülünü kazandı.

Rusya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) adını aldı.

1923

Japonyada Tokyo ve Yokohama Kentlerinde deprem oldu, 250 bin kişi öldü.

İspanyada, General Miguel Primo de Rivera, iktidara geldi.

Etiyopya, Milletler Cemiyetine kabul edildi.

Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi. Hilafet kaldırılarak, Osmanlı İmparatorluğu tarihe gömüldü.

Adolf Hitlerin yapmak istediği darbe engellendi ve Hitler tutuklandı.

91 yaşındaki mühendis Gustave Eiffel öldü.

1924

Amerikalı Edwin Hubble, Samanyolundaki yıldızları saptadı ve başka galaksiler olduğunu ispatladı.

Lenin öldü.

Chamonixde ilk kış olimpiyatları yapıldı.

ABDde ilk defa bir mahkûm, gaz odasında idam edildi.

Yunanistan, cumhuriyet oldu.

Franz Kafka, 40 yaşında öldü.

Yazar Joseph Conrad, 67 yaşında öldü.

İtalyan besteci Giacomo Puccini, 66 yaşında öldü.

1925

İranda, Şah Rıza Pehlevi, hükümdar oldu.

Adolf Hitler, Mein Kampfı (Kavgam) yayımladı.

Irkçı örgüt Ku Klux Klanın ilk kongresi, Washingtonda yapıldı.

1926

Sovyet yönetmen Ayzenştaynın Potemkin zırhlısıadlı filmi Almanyada gösterime girdi.

Pilsoudski, Polonyada darbe yaptı.

Portekiz Cumhuriyeti, askeri darbeyle devrildi.

Almanya, Milletler Cemiyetine kabul edildi.

Fransız ressam Claude Monet, 86 yaşında öldü.

Avusturyalı yazar Rainer Maria Rilke öldü.

1927

Çinin Nan-Şan Bölgesinde deprem oldu, 200 bin kişi öldü.

ABDde ilk uzun metrajlı sözlü filmler, gösterime girdi.

Amerikalı pilot Charles Lindbergh, Atlas Okyanusunu tek başına ve kesintisiz geçti.

Fransız Jules Rimetin önerisiyle, Dünya Futbol Şampiyonası düzenlenmesi kararlaştırıldı.

1928

Finlandiyalı Paavo Nurmi, 9 altın 3 gümüşle, dünyanın en çok madalya kazanan atleti oldu.

İspanyol Luis Bunuel ve Salvador Dalinin çevirdiği Bir Endülüs köpeğiadlı kısa metrajlı film, Pariste gösterime girdi.

Ulusal politikanın bir aracı olarak savaşı yasaklamayı amaçlayan Kellog-Briand Paktı, 60 ülke tarafından imzalandı.

Çang Kai-Çek, Çin Devlet Başkanı oldu.

1929

Alman romancı Erich Maria Remarquenin Batı cephesinde yeni birşey yokadlı romanı yayımlandı.

1886da benzinle çalışan ilk arabayı icat eden Alman mühendis Carl F. Benz öldü.

31 Ekim 1924te tek başına dünya turuna çıkan Fransız denizci Alain Gerbault, turunu tamamladı.

Belçikalı Herge, Tentenkarakterini yarattı.

Hollywoodda ilk Oscar Ödül Töreni yapıldı.

Elzie Segar, Temel Reiskarakterini yarattı.

Rus balesinin kurucusu Serge De Diaghilev öldü.

New York Borsası iflas etti.

Salvador Dalinin yağlı boya tabloları ilk defa sergilendi.

1930

Amerikalı Clyde William Tombaugh, Plüton Gezegenini buldu.

Amerikalı Ernest Orlando Lawrence, yüksek enerjilere ulaşabilen ilk parçacık hızlandırıcısı siklotronu icat etti.

Mahatma Gandhi, toplumun en alt kesimleri üzerinde büyük bir yük oluşturan tuz vergisine karşı bir kampanya açtı.

Josef Von Sternberg ve Marlene Dietrichin oynadıkları Mavi melekadlı film, Almanyada gösterime girdi.

Uruguay, organizatörü olduğu ilk dünya kupasını kazandı.

Sherlock Holmesün yaratıcısı Arthur Conan Doyle öldü.

Costes ve Bellonte, ilk kez Paris-New York hattında kesintisiz uçtular.

1931

İspanya Kralı Alphonse XIII, ülkeyi tahttan feragat etmeden terketti, İspanyada cumhuriyet ilan edildi.

Japonya, Mançuryayı işgal etti. Uzakdoğu Savaşı başladı.

Sırp, Hırvat ve Slovenya Krallıkları, resmi olarak Yugoslavya adını aldı.

İlk elektrik ampulünü icat eden Thomas Edison, 84 yaşında öldü.

İngiltere parlamentosu, İngilterenin o dönemdeki demiryolları Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve İrlandanın eşitliğini hükme bağlamak üzere Westminster Tüzüğü adlı bir yasa çıkarttı.

1932

Avusturya asıllı Adolf Hitler, Alman vatandaşlığına geçti.

Kodakın kurucusu George Eastman öldü.

Hitlerin de aday olduğu Almanya Devlet Başkanlığı seçimini Hindenburg kazandı.

Portekiz Başbakanı Antonio Oliveira Salazar, 1974e kadar sürecek diktatörlüğünü ilan etti.

Irak, bağımsızlığını ilan etti.

Franklin D. Roosevelt, ABD Başkanlığına seçildi.

1933

Alman Ulusal Sosyalist Parti lideri Hitler, başbakan oldu.

Berlindeki Reichstagda (hükümet binası) yangın çıktı. Olaydan sonraki gün, drama ustası Bertolt Brecht Almanyadan kaçtı.

ABD Başkanı Roosevelt, 36 eyalette ekonomiye canlılık kazandırmak için New Deal(yeni anlaşma) başlattı.

Naziler, Dachauda ilk toplama kampını açtılar.

Almanyada Nazi Partisi, yahudileri boykot etme kararı aldı.

Nazilere bağlı gizli polis örgütü Gestapo kuruldu.

Naziler, Alman ırkını canlandırmak için halkı güçsüzlerden temizleme kararı aldı.

1934

Fransız Irene ve Frederic Joliot-Curie çifti yapay radyoaktiviteyi buldular.

Almanyada Devlet Başkanının ölmesi üzerine Adolf Hitler, ülkenin mutlak lideri oldu ve başbakanlık, devlet başkanlığı yetkilerini elde etti.

Yugoslavya Kralı 1. Aleksandr ve Fransa Dışişleri Bakanı Louis Barthou, Marsilyada öldürüldü.

Mao, Çinin kuzeybatısına doğru ünlü Uzun Yürüyüş ü başlattı. 20 Ekim 1935 tarihinde sona eren bu yürüyüş sırasında Mao, KPnin fiili önderi durumuna geldi.

1935

Amerikalı biyokimyacı Wendell Meredith Stanley, ilk kez bir virüsü ayrıştırmayı başardı. Virüslerin saf olarak elde edilmesi, kristallendirilmesi ve molekül yapılarının aydınlatılması üzerine araştırmalar yaptı.

Louis Lumiere, üç boyutlu sinema devrini başlattı.

Arap Lawrence, motosiklet kazasında öldü.

Amerikalı atlet Jesse Owens, bir saat içinde 3 dünya rekoru kırdı. (Uzun atlama, 220 yarda koşu ve 220 yarda engelli koşu)

Pakistanda, Quettada toprak kaymasında 60 bin kişi hayatını kaybetti.

Nuremberg Yasaları olarak bilinen ırkçı yasalar resmen ilan edildi.

İtalya, Etiyopyayı işgal etti.

1936

İngiliz John M. Keynes, uzun süreli işsizliğin nedenlerini bazı iktisadi kuramlarıyla açıkladı. (Keynesçi iktisat)

Filistinde Araplar, İngiliz mandasına karşı isyan çıkardı. Üç yıl süren isyan, İngilizlerin Yahudilerin göçetmesini sınırlamaya karar vermeleri ve bir Filistin devleti kurmaya söz vermeleri sayesinde durduruldu.

Ormanın kitabıyazarı Rudyard Kipling öldü.

Charlie Chaplinin ünlü filmi Modern zamanlarLondrada gösterime girdi.

İspanyada General Franconun önderliğini yaptığı askeri ihtilal (18 Temmuz Hareketi) sonucu iç savaş çıktı. İç savaş, 1 Nisan 1939da zafer geçidiylesona erdi. 29 Eylül 1936da Franco, milliyetçi yönetim başkanlığına getirildi.

Amerikalı zenci atlet Jesse Owens, Hitlerin de izlediği Berlin Olimpiyat Oyunlarında 100 metre, 200 metre ve 4 X 100 metre yarışlarındaki zaferlerinden sonra, uzun atlamada 8,06 metre ile Olimpiyat ve Dünya rekorlarını kırdı. Hitler, Owensin elini sıkmamak için stadı terketti.

38 yaşındaki şair ve drama yazarı Federico Garcia Lorca, Franco yanlısı birlikler tarafından öldürüldü.

1937

İspanyol milliyetçilerine destek veren Almanya, bir Bask kenti olan Guernicayı bombaladı. Saldırıda 1.500 kişi öldü.

Bireysel psikolojinin kurucusu Avusturyalı doktor Alfred Adler öldü.

Naziler, Buchenwald Toplama Kampını açtılar.

Japonya, Çini savaş ilan etmeksizin işgal etti.

Modern Olimpiyat Oyunlarının kurucusu Baron Pierre de Coubertin öldü.

Milliyetçi Çinin başkenti Nankingde 250.000 Çinli, Japonlar tarafından katledildi.

1938

Alman birlikleri, Avusturyaya girdi.

Troçki IV, Enternasyonali kurdu.

Fransa, İngiltere, İtalya ve Almanya arasında yapılan ve Çekoslavakyanın batısındaki Südetler Bölgesinin Almanya tarafından ilhak edilmesine izin veren anlaşma imzalandı.

Alman birlikleri, Südetler Bölgesini işgal etti.

Almanyada, Yahudi karşıtları şiddet eylemlerinde bulundu. Bu olaylar, tarihe Kristal Gece olarak geçti.

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk vefat etti.

İtalyada, Yahudilerin devlet işlerinde çalışmasını yasaklayan ve ticari faaliyetlerini kısıtlayan bir yasa tasarısı kabul edildi.

1939

Avusturyalı Lise Meitner ve İngiliz Otto Frisch, çekirdek bölünmesini (nükleer fisyon) tanımladı.

Frederic Joliot-Curie zincirleme nükleer reaksiyonu buldu.

Franco, Madride girdi, İspanyada iç savaş bitti.

İtalyan birlikleri, Arnavutluku işgal etti.

Almanya ve Sovyetler Birliği arasında, saldırmazlık anlaşması imzalandı.

Almanyada, ilk tepkimeli uçak denemesi yapıldı. Heinkel HE 178 tipi uçak, saatte 750 kilometre hıza ulaştı.

Almanya, Polonyayı işgal etti ve 2. Dünya Savaşı başladı.

Naziler, akıl hastalarına ötenazi uygulanmasını kabul ettiler, onbinlerce insan öldü.

İngiltere ve Fransa, Almanyaya savaş ilan ettiler.

Sovyetler Birliği, Ribbentrop-Molotov Antlaşmasının gizli bir maddesi gereğince Polonyaya saldırdı.

Psikanalizin bulucusu, Avusturyalı psikolog ve sinir hastalıkları uzmanı Sigmund Freud öldü.

Hitler ve Stalin, Polonyayı paylaştılar.

1940

Sovyetler Birliği, Finlandiyaya saldırdı. Saldırı, tarihe Kış Savaşı olarak girdi.

Victor Flemingin yönettiği, başrollerini Vivian Leigh ve Clark Gableın paylaştığı Rüzgar Gibi Geçti, Hollywoodda gösterime girdi.