1941-1960 Kronolojisi

1961

Belçika Kongosunun ilk başbakanı Afrikalı milliyetçi lider Patrice Lumumba öldürüldü.

II. Hasan, Fas kralı oldu.

Güney Vietnamda Ngo-Dinh-Diem, cumhurbaşkanı seçildi.



Yahudilerin katledilmesiyle suçlanan eski SS lideri Adolf Eichmann hakkında dava açıldı. Arjantine sığınan Eichmann, İsrail İstihbarat Servisi tarafından kaçırıldı. 15 Aralıkta ölüme mahkum edildi, 31 Mayıs 1962de idam edildi.

J.F Kennedy, ABD Ordusunun Vietnama müdahale programına onay verdi.

ABDli aktör Gary Cooper öldü.

BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjold, Kongodan ayrılarak bağımsızlığını ilen eden Katanga Eyaleti Başbakanı Moise Tshombe ile görüşmelerde bulunmak üzere Kongoya giderken uçağın düşmesi sonucu öldü.

Adenauer, Batı Almanya Başbakanı seçildi.

SSCB ile Arnavutluk arasındaki diplomatik ilişkiler koptu.

1962

Ünlü müzik topluluğu Beatles, ilk plağının kaydını yaptı.

Ünlü modacı Yves Saint Laurent, ilk defilesini sundu.

Fransa ve Cezayir, Evian Antlaşmasını imzaladılar. Cezayir Savaşı sona erdi.

Marilyn Monroe ölü bulundu.

Güney Afrikalı siyah lider Nelson Mandela tutuklandı.

SSCBnin Kübaya silah göndermeye devam etmesi üzerine ABD, Adanın bir bülümünü abluka altına aldı.

ABD Başkanı Kennedy, Beyaz Saray ile Kremlin arasında doğrudan bir telefon hattı yerleştirilmesini önerdi. Hat, 3 Ağustos 1963de açıldı.

Amerikalı yazar John Steinbeck, Nobel Edebiyat Ödülünü aldı.

1963

Fransa ve Almanya arasında Elysee Antlaşması imzalandı.

Sahra Çölünde Fransa, atom bombası denedi.

Afrika Birliği Örgütü (OAU) kuruldu.

Sovyet Valentina Tereçkova, uzaya giden ilk kadın oldu.

Martin Luther King, ırk ayrımına karşı Washingtonda başlatılan yürüyüşte 200 bin göstericiye önderlik yaptı.

Bin Bella, Cezayir cumhurbaşkanı seçildi.

J.F. Kennedy, Dallasta öldürüldü.

Jack Ruby, Kennedynin katili Lee Harvey Oswaldı öldürdü.

1964

Amerikalı boksör Cassius Clay, ilk ağır siklet boks şampiyonluğunu kazandı.

Hindistan Başbakanı Jawaharlal Nehru, 74 yaşında öldü.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) kuruldu.

Güney Afrikalı siyah lider Nelson Mandela, ömür boyu hapse mahkum edildi.

James Bondun babası, yazar Ian Fleming öldü.

ABD Vietnama girdi.

Çin, ilk nükleer bombasını patlattı.

Arabistanda Faysal, kendini kral ilan etti.

Lyndon Johnson, ABD Başkanı seçildi.

1965

Winston Churchill öldü.

İlk kez Sovyet kozmonot Aleksay Leonov, Uzayda yürüdü.

Pakistanda kasırgalar çıktı: 12 ila 30 bin kişi öldü.

Marcos, Filipinler Devlet Başkanı oldu.

Zairede General Mobotu darbeyle iktidara geldi.

1966

İndira Gandhi, Hindistan Başbakanı oldu.

SSCBde Leonid Brejnev, Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu.

Nijeryada General Gowon, ülke denetimini ele geçirdi.

Çinde kültür devrimi başladı.

1970te ayrılan Beatles Grubu, son konserini verdi.

ABDli sinema ve televizyon yapımcısı Walt Disney öldü.

1967

Eyadema, Togoda yönetimi ele geçirdi.

Apollo Uzay Aracının bir fırlatma provası sırasında çıkan yangında, 3 amerikalı astronot yaşamını yitirdi.

1945te nükleer bombayı icat eden Amerikalı fizikçi Julius Robert Oppenheimer öldü.

Torrey Canyon Petrol Gemisi, karaya oturdu.

Yunanistanda albayların diktatörlük dönemi başladı.

Rus kozmonot Komarov, Soyuz I Uzay Aracının Dünyaya dönüşü sırasında öldü.

6 Gün Savaşı sonunda İsrail; Sina, Golan, Kudüsün doğusu, Batı Şeria ve Gazze Şeridini işgal etti.

5 Güneydoğu Asya Ülkesi (Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland) arasında ekonomik işbirliğini başlatan ASEAN kuruldu.

Küba Devriminin önderlerinden Ernesto CheGuevara öldü.

BM, İsrailin işgal ettiği toprakları boşaltmasını öngören 242 sayılı kararı kabul etti.

Güney Afrikada, Doktor Christian Barnard tarafından, ilk kalp nakli yapıldı.

Çavuşesku, Romanya Devlet Başkanı oldu.

1968

Dünyanın sesten hızlı (Süpersonik) ilk Tupolev Tu 144 yolcu uçağı uçtu.

Fransada 68 kuşağıöğrenci hareketleri başladı.

ABDde yurttaş hakları hareketine öncülük eden siyah din adamı Martin Luther King, 39 yaşında öldürüldü.

Los Angelesta, Senatör Robert Kennedy öldürüldü.

San Sebastianda öldürülen polis, Jose Pardines Azcay, ayrılıkçı Bask örgütü ETAnın ilk kurbanı oldu.

Alman fizikçi Otto Hahn yaşamını yitirdi.

Sovyet tankları Praga girdi.

1932- 1968 yılları arasında Portekizi yöneten Salazar, beyin kanamasından öldü.

Richard Nixon, ABD Başkanı seçildi.

İsrailli bir komando, Beyrutta 13 sivil uçağı yoketti. De Gaulle, İsrailde savaş silahlarına ambargo uygulamaya karar verdi.

1969

İki Sovyet uzay gemisi Soyuz IV ve Soyuz V, Uzayda ilk defa kenetlenmeyi başardı.

El-Fetih Hareketinin lideri Yaser Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü Başkanlığına seçildi.

Suriyede 1971de devlet başkanı olan Hafız Esad, hükümet darbesi yaptı.

Tartışmalı bir futbol maçı nedeniyle San Salvador Birlikleri, Hondurasa girdi, Birlikler 29 Temmuzda Hondurastan ayrıldı.

İnsanoğlu ilk defa Ayda. Amerikalı Neil Armstrong ve Edwin Aldrin, Ay üzerinde yürüdüler.

Libyada, Muammer Kaddafiyi iktidara getiren hükümet darbesi yapıldı.

Almanyada Willy Brandt, şansölye oldu.

Golda Meir, İsrail Başbakanı oldu.

1970

Kamboçyada, ABD yanlısı Mareşal Lon Nol, Prens Norodom Sihanouku devirdi.

Avusturyada Bruno Kreisky, başbakan oldu.

ABD ve müttefikleri, Güney Vietnama askeri müdahalede bulundu.

Peruda deprem oldu, 64 bin kişi öldü.

Portekizi 38 yıl yöneten Salazar öldü.

Şilide başkanlık seçimlerini, Salvador Allende kazandı.

Ammanda Ürdün ve Filistin Kuvvetleri arasında kanlı çatışmalar meydana geldi. 3 binden fazla insan öldü.

Şilide Salvador Allende, devlet başkanı oldu.

Pakistanda kasırga ve deprem dalgası. 500 binden fazla insan öldü.

Rus yazar Alexandre Soljenitsin, Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı, ancak bir daha SSCBye alınmayacağından çekinerek Stockholmdeki ödül törenine katılmadı.

1971

ABD, Laosa askeri müdahalede bulundu.

ABDli sinema yönetmeni Stanley Kubrickin Otomatik portakalfilmi gösterime girdi.

Mısırdaki Assouan Barajı açıldı.

Ugandada, Idi Amin Dada, darbe yaptı.

Mozambikte kasırga: 30 bin kişi öldü.

Haiti Devlet Başkanı François Duvalier öldü, yerine oğlu Jean-Claude Duvalier geçti.

Jazzın kralı Louis Armstrong öldü.

Fasta Kral II.Hasana suikast girişiminde bulunuldu.

Nikita Kruşçev öldü.

Macar Kardinal Mindsently, gönüllü olarak 15 yıl Budapeştedeki ABD Büyükelçiliğinde kaldıktan sonra Vatikana geldi.

Çin, BMye üye oldu.

Hindistanda kasırga, 35 bin kişi öldü.

Hindistan, Bangladeşin bağımsızlığını tanıdı.

Pakistan, Hindistan ile girdiği 15 günlük savaştan yenik ayrıldı.

Kurt Waldheim, BM Genel Sekreteri seçildi.

1972

İngiltere, İrlanda, Danimarka ve Norveç, Avrupa Ekonomik Topluluğuna katılma kararını imzaladı.

İlk asker silahları sınırlama anlaşması olan Salt 1 imzalandı.

Burundide kabileler arası anlaşmazlık, 300 bin kişinin ölümüyle sonuçlandı.

İki Amerikalı gazeteci, Watergate Skandalını ortaya çıkardı, 8 Ağustos 1974te Richard Nixon istifaya zorlandı.

Hollandanın Philips Firması, ilk video-diski tanıttı.

Münih Olimpiyatlarının onbirinci gününde Filistinli eylemciler, İsrailli atletleri rehin aldı. Düzenlenen operasyonda, 11 İsrailli atlet, 4 Filistinli ve bir Alman polis öldü.

Münih Olimpiyatlarında, Amerikalı yüzücü Mark Spitz, 7 altın madalya aldı ve 7 dünya rekoru kırdı.

Richard Nixon, tekrar ABD Başkanlığına seçildi.

Nikaraguada deprem nedeniyle 11.600 kişi öldü.

1973

Danimarka, İngiltere ve İrlanda, Avrupa Ekonomik Topluluğuna katıldı.

ABD ile Vietnam arasında, ateşkes anlaşması imzalandı, son ABD Kuvvetleri Vietnamı 29 Martta terketti.

Ünlü ressam Pablo Picasso, 91 yaşında öldü.

İsrailli bir komando, Beyrutta, Filistin Kurtuluş Örgütünün 3 önemli yöneticisini öldürdü.

Libya Havayollarına bağlı Boeing 727 tipi bir uçak, İsrailliler tarafından düşürüldü, 112 yolcudan 105i öldü.

Henry Kissinger, ABD Dışişleri Bakanı oldu.

11 Eylül: Şilide darbe, Devlet Başkanı Salvador Allende öldü. Pinochet, iktidara geldi.

İki Almanya da, Birleşmiş Milletlere alındı.

Juan Peron, İspanyadan ülkesi Arjantine döndü ve tekrar devlet başkanı oldu.

9 kez Olimpiyat şampiyonu olan Finlandiyalı atlet Paavo Nurmi öldü.

4. İsrail-Arap Savaşı çıktı.

ABD Başkan Yardımcısı Spiro Agnew, istifa etti.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), petrol fiyatlarını %70 arttırmaya karar verdi. İlk petrol şoku.

İspanya Başbakanı Amiral Luis Carrero Blanco, Madridde ETA tarafından öldürüldü.

1974

Alexandre Soljenitsin, SSCB vatandaşlığından çıkarılarak ülke dışına sürüldü.

Alman Başbakan Willy Brandt, çalışma arkadaşlarından birinin tutuklanması nedeniyle istifa etti, yerine Helmut Schmidt geçti.

Valery Giscard dEstaing, Fransa Devlet Başkanı oldu.

Jazzın önde gelen isimlerinden Duke Ellington, 75 yaşında öldü.

İsveçli tenisçi Björn Borg, 18 yaşında Roland-Garros Turnuvasını kazandı.

Arjantinde Juan Peron öldü, yerine Isabel Peron geçti.

Hindistan Topraklarının üçte ikisi, sel yüzünden sular altında kaldı.

Makariosu kaçmaya zorlayan Yunan Askerleri darbe yaptı.

Türkiye, Kıbrısta barış harekatını gerçekleştirdi.

Belçikalı bisikletçi Eddy Merckx, Fransa Bisiklet Turunu 5. kez kazandı, başka hiçbir bisikletçi, bu başarıya ulaşamadı.

Yaser Arafat, ilk kez BM Genel Toplantısında konuştu.

Yunanistanda, monarşi kalktı.

1975

Suudi Arabistan Kralı Faysal Bin Abdülaziz, yeğenlerinden biri tarafından öldürüldü.

Lübnanda iç savaş çıktı, 14 yıl süren savaş nedeniyle 100 binden fazla insan yaşamını yitirdi.

Kızıl Khmerler, Phnom Penhe saldırı düzenlediler ve Demokratik Kampuçya Hükümetini kurdular.

Vietnam savaşı sona erdi, Saygon kurtuldu.

Uzayda Amerikan ve Sovyet kozmonotları ilk kez buluştu, Soyuz XIX ve Apollo adlı uzay kapsülleri kenetlendi.

Avrupa Güvenliği ve İşbirliği Konferansı sonucunda Nihai Senet imzalandı.

Batı Sahra, Fas ve Moritanya arasında paylaştırıldı, Cezayir protesto etti.

SSCB, 1975 Nobel Barış Ödülü sahibi, insan hakları savunucusu ve fizikçi Andrei Saharova vize vermeyi reddetti.

1976

Steve Jobs ve Steve Wozmiac, ilk kişisel bilgisayar Applei gerçekleştirdiler.

İngiliz romancı Agatha Christie, 86 yaşında öldü.

Guatemalada deprem oldu, 24 bin kişi öldü.

Arjantinde hükümet darbesi oldu. Kirli Savaşbaşladı.

Güney Afrikada Soweto Bölgesinde siyahlar Apartheid Rejimine karşı ayaklandılar. Ayaklanmada 3 ay içinde yüzlerce kişi hayatını kaybetti.

Portekizde General Antonio Ramalho Eanes, ilk serbest seçimlerde cumhurbaşkanı seçildi.

Çinin Tangşan Kentinde şiddetli deprem oldu. Batılı uzmanlara göre depremde 700 bin, resmi kaynaklara göre 242 bin kişi öldü.

Çin Devlet Başkanı Mao öldü.

Jimmy Carter, ABD Başkanı seçildi.

Amerikalı Milton Friedman, Nobel Ekonomi Ödülünü aldı.

1977

SSCB, SS20 füzelerini Doğu Avrupaya yerleştirdi.

Sovyet Birliklerinin askeri müdahalesiyle engellenen Prag Baharıolarak bilinen 1968deki reform girişimlerine katılan 261 aydın ve siyaset adamı, 77 Şartını yayınladılar.

Elvis Presley, 42 yaşında öldü.

Yunanistanın ünlü sopranosu Maria Callas, yaşamını yitirdi.

Jean Bedel Bokassa, kendisini Orta Afrika Cumhuriyeti İmparatoru ilan etti.

1978

İsrail Güney Lübnanı işgal etti.

İtalyada Kızıl Tugaylar, Hıristiyan Demokrat Partisi lideri Aldo Moroyu Romadan kaçırdı. Moronun cesedi, 9 Mayısta Romada bulundu.

İsrail ve Mısır, ABDnin himayesinde Camp Davidde barış anlaşması imzaladılar.

Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin, Nobel Barış Ödülü aldılar.

1979

ABD Temsilciler Meclisi, SALT II (Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri) anlaşmalarını onaylamadı.

Vietnam Ordusu, Pol Potu, Phnom Penhten kovdu.

İmam Humeyni, 16 yıllık sürgünden sonra Tahrana döndü. 11 Şubatta İran İslam Cumhuriyeti ilan edildi.

Şadli Bin Cedid, Cezayir Cumhurbaşkanı seçildi.

Avrupa ortak para birimi ECU, yürürlüğe girdi.

Eski Pakistan Cumhurbaşkanı Zülfikar Ali Butto idam edildi.

Muhafazakar Margaret Thatcher, İngilterenin ilk kadın başbakanı seçildi.

Hindistanda bir baraj yıkıldı. 35 bin kişi öldü.

Hindistan Genel Valisi Lord Mountbatten, IRA tarafından öldürüldü.

Tahranda aşırı dinci öğrenciler, New Yorkta tedavi gören eski İran Şahının geri dönmesi için 52 Amerikalıyı ABD Büyükelçiliğinde rehin aldılar. Rehineler 20 Ocak 1981de kurtuldular.

Sovyet Birlikleri, Afganistana girdi.

1980

Senegal Devlet Başkanı Leopold Sedar Senghor, görevinden istifa etti. Afrikada ilk kez bir devlet başkanı kendi iradesiyle iktidardan ayrılmış oldu.

Yeni bir hastalık belirlendi: AIDS.

Bani Sadr, İran İslam Cumhuriyeti Başkanı seçildi.

Mısırın başkenti Kahirede İsrail Büyükelçiliği açıldı.

Yugoslavya Cumhurbaşkanı Josip Broz, 87 yaşında öldü.

Fransız düşünür ve yazar Jean-Paul Sartre öldü.

Aralarında Batı Almanya ve ABDnin de bulunduğu 56 ülke, 1981 yazında Moskovada oynanacak Olimpiyat Oyunlarını boykot edeceklerini açıkladılar.

Kölelik sisteminin son uygulayıcılarından Moritanya, bu sistemi resmen kaldırdı.

Kahire Askeri Hastanesinde yatan eski İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi öldü.

İsrail Parlamentosu Knesset, yeniden birleşen Kudüsün İsrailin başkenti olmasına karar verdi. Filistinin özerkliği için görüşmelere başlayan Mısır, protesto amacıyla temaslarını kesti. BM Güvenlik Konseyi 20 Ağustosta, bu kentteki büyükelçiliklerin Tel-Avive taşınması için çağrıda bulundu.

Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin, 1975te Cezayirde İran ile imzalanan anlaşmayı geçersiz ilan etti. 22 Eylülde Irak Ordusu İrana saldırdı. İki taraf da karşılıklı hava saldırısına başladı.

İran-Irak savaşı başladı.

Cumhuriyetçi Ronald Reagan, ABDnin 40. Başkanı seçildi.

İtalyanın güneyinde deprem oldu. Depremin bilançosu: 2916 ölü, 8800 yaralı, 250 bin evsiz.

Ünlü Beatles grubu üyesi John Lennon, bir akıl hastası tarafından öldürüldü.