1981-1999 Kronolojisi

1981

Cezayirin Başkentinde ABD, Tahrandaki 52 rehinenin serbest bırakılması için İrana 10 milyar dolar vermeyi kabul etti.



Kosovada, ilk öğrenci gösterileri başladı.

Fransada 5. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra ilk kez Sosyalist Partiden François Mitterand, cumhurbaşkanı seçildi.

Papa Jean-Paul IIye, St-Pierre Meydanında suikast girişiminde bulunuldu.

İsrail Hava Kuvvetleri, Fransanın gönderdiği Osirak Reaktörünü barındıran, Iraktaki Tamuz Nükleer Araştırma Merkezine saldırdı.

Vietnamda çıkan tayfunda 200 bin kişi öldü.

Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, Ekim 1973 İsrail-Arap Savaşı anısına düzenlenen askeri geçit töreni sırasında, aşırı dinciler tarafından öldürüldü.

General Jaruzelski, Polonya Başbakanı, Savunma Bakanı ve İşçi Partisi 1. Sekreteri oldu.

İsrail, Golan Tepelerini işgal etti.

1982

İngiliz Yönetimi ve Vatikan arasında 1531de kesilen diplomatik ilişkiler yeniden kuruldu.

Müslüman Kardeşler Örgütü, Suriyede ayaklanma başlattı, yaklaşık 30 bin kişi öldü.

İngiltere ve Arjantin arasında, Falkland Savaşı çıktı.

İsrail, 15 yıl önce işgal ettiği Sina Yarımadasından çekildi.

İsrail Birlikleri Lübnana girdiler ve Beyrutu kuşattılar.

Lübnan Devlet Başkanı Beşir Cemayel, seçimle görev başına geldikten 22 gün sonra Beyrutta düzenlenen bombalı bir saldırı sonucu, 19 kişiyle birlikte öldü. Bir hafta sonra, yerine kardeşi Emin Cemayel geçti.

Yüzlerce sivil Filistinli, Sabra ve Şatiladaki kamplarda, Hıristiyan Falanjist militanlar tarafından katledildi. Bölge İsrail Ordusunun denetimi altındaydı.

Helmut Kohl, Batı Almanya Başbakanı oldu.

Tahranda patlayıcı yerleştirilen bir kamyon havaya uçtu. 60 kişi öldü, 700 kişi yaralandı.

İspanyada ilk defa, bir sol parti iktidara geldi, Felipe Gonzalesin İspanyol Sosyalist İşçi Partisi, ezici bir üstünlükle seçimleri kazandı.

18 yıldan beri SSCBnin bir numaralı ismi Devlet Başkanı Leonid Brejnev öldü, yerine Yuri Andropov geçti.

Polonyada liman işçilerinin lideri Lech Walesa, 11 ay gözaltında kaldıktan sonra serbest bırakıldı.

Felipe Gonzales, İspanyada ilk sosyalist hükümeti kurdu.

1983

Pershing 2 Füzeleri, İngilterede SSCBye karşılık olarak konuşlandırıldı.

ABD Başkanı Ronald Reagan, Stratejik Savunma Girişimi (SDI) programını ortaya attı. SSCBnin kıtalararası balistik füzelerini uçuşlarının çeşitli aşamalarında yoketmeye yönelik bir program olan SDI daha sonra Yıldız Savaşlarıadını aldı.

ABDde siyah Harold Washington, Chicago Belediye Başkanlığına seçildi.

Lübnanın Beyrut Kentinde ABD Büyükelçiliğine bir otomobille intihar saldırısı düzenlendi, 17si Amerikalı 63 kişi öldü.

Rotasından sapıp, SSCB hava sahasına giren Kore Havayollarına ait Boeing 747 tipi bir uçak, Sovyetler tarafından düşürüldü, uçakta 269 kişi bulunuyordu.

Polonyalı lider Lech Walesa, Nobel Barış Ödülüne layık görüldü.

Beyrutta patlayıcı yüklü 2 kamyon, Barış Gücü Karargahına düzenlenen intihar saldırısında havaya uçtu. 241 Amerikalı denizci ve 58 Fransız asker öldü.

Arjantinde demokrasi geri geldi, Sosyal-Demokrat Parti lideri Raul Alfonsin, devlet başkanı oldu.

Lübnanın Tire Kentindeki İsrail Karargahında patlayıcı yüklü bir araç havaya uçtu, 62 kişi öldü.

Yaser Arafat ve 4 bin Filistinli, Trablusu terketti.

1984

SSCB Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Yuri Andropov öldü.

Los Angeles Olimpiyat Oyunlarında, Amerikalı zenci atlet Karl Lewis, 4 altın madalya kazandı.

Hindistan Başbakanı Indra Gandhi öldürüldü.

Ronald Reagan, tekrar ABD Başkanlığına seçildi.

Hindistanın merkezindeki Bhopal Kentindeki Amerikan Union Carbide Şirketinin bir fabrikasındaki gaz kaçağı yüzünden ilk anda 1.750 kişi öldü. Bu felaket nedeniyle ölenlerin sayısı yaklaşık 7 bin kişiye ulaştı.

Güney Afrikalı zenci piskopos Desmond Tutu, Nobel Barış Ödülü aldı.

1985

Mihail Gorbaçov, Komünist Parti Genel Sekreterliğine seçildi.

Belçikanın Heysel Stadında, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali için, İtalyanın Juventus ve İngilterenin Liverpool takımları arasında yapılacak karşılaşma öncesinde İngiliz holiganlar, İtalyan taraftarlarına saldırdılar, olaylarda 39 kişi öldü.

Japon Havayollarına ait Boeing 747 tipi bir uçak, Tokyo-Osaka hattında seyrederken düştü. Kazada 520 kişi hayatını kaybetti.

4 Filistinli, İskenderiye Limanından açılan İtalyan yolcu gemisi Achille Laurayı kaçırdı. 480 kişiyi rehin alan ve bir Amerikalı Yahudiyi öldüren korsanlar, 2 gün sonra Mısırlı yetkililere teslim oldular.

Kolombiyadaki Nevado Del Ruiz Yanardağının patlaması sonucu 25.000 kişi öldü.

Maltanın başkenti Valettada Mısırlı komandolar, önceki gün hava korsanları tarafından kaçırılan bir uçağa operasyon düzenlediler. 61 kişi öldü, 26 kişi yaralandı ve 1i korsan 12 kişi kurtuldu.

Arjantinde Alfonsinin, 1976-1982 yılları arasındaki Malouine Savaşında 1.500 kişinin ölümü ve 9.000 kişinin kaybolmasıyla ilgili olarak açtığı dava sonuçlandı. General Videla ve Amiral Massera, ömür boyu ağır hapis cezasına çarptırıldılar.

1986

İspanya ve Portekiz, AETye katıldılar.

Mario Soares, Portekiz Devlet Başkanlığına seçildi.

Filipinler Devlet Başkanı Marcos, Honoluluya kaçtı. Corazon Aquino, devlet başkanlığına seçildi.

İsveç Başbakanı Olof Palme, Stockholmde öldürüldü.

F-11 tipi 18 Amerikan bombardıman uçağı, Trablustaki askeri mevzileri bombaladı. Aralarında Kaddafinin evlat edindiği 15 aylık kızının da bulunduğu 37 kişi öldü.

Çernobil Nükleer Santralinde kaza meydana geldi. 30 kişi öldü. Çevrede oturan 48 bin kişi tahliye edildi.

Avusturyada Kurt Waldheim, Hitlerin ordusunda görev yaptığının ortaya çıkmasına rağmen devlet başkanlığına seçildi.

Wole Soyinka, Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı. Soyinka, bu ödülü kazanan ilk Afrikalı oldu.

ABDde İran-gate skandalı patladı. Bazı üst düzey yöneticiler, İrana silah satmakla ve Nikaragualı isyancılara finansman sağlamakla suçlandı.

1987

ABD, SSCBnin önerisini kabul etti, Asya ve Avrupada konuşlandırılmış ve menzili 500-5 bin 500 kilometre olan bütün füzeler imha edildi.

25 bin İranlı hacı, Mekkedeki büyük Camiinin yollarını tıkadılar ve Suudi Arabistan güvenlik güçleriyle çatıştılar, 402 kişi öldü.

Nükleer dönemin ilk gerçek silahsızlanma anlaşması olan Washington Antlaşması imzalandı.

1988

SSCB Devlet Başkanı Gorbaçov, Cenevrede Afganistan ve Pakistan arasında imzalanan anlaşma uyarınca, Sovyet Birliklerinin 15 Mayıstan itibaren 10 ay içinde Afganistandan çekileceğini açıkladı.

290 kişi taşıyan İran Havayollarına ait A-300 tipi bir yolcu uçağı, Körfezdeki ABD Donanması tarafından yanlışlıkla düşürüldü.

Doping yaptığı tespit edilen Kanadalı sprinter Ben Johnsonun, Seul Olimpiyatlarında kazandığı altın madalya geri alındı. Johnson 100 metrede dünya rekoru kırmıştı.

George Bush, ABD Başkanı oldu.

Ermenistanda deprem oldu, 35 bin kişi öldü ve 500 bin kişi evsiz kaldı.

Frankfurt-Londra-New York hattında uçan, Pan Am Havayollarına ait Boeing 747 tipi uçak, İskoçyanın Lockerbie Kasabasının üzerinde infilak etti. Uçakta bulunan 270 kişi öldü. BM, suçlu bulduğu Libyaya, hava ambargosu uygulamaya başladı.

1989

Japonya İmparatoru Hirohito öldü, yerine oğlu Akihito geçti.

İspanyol sürrealist ressam Salvador Dali öldü.

Belgrad Yönetimi, Kosovanın özerkliğini ortadan kaldırdı. Bölgede yapılan gösterilerde 24 kişi öldü.

Paraguayda 1954ten beri iktidarda olan diktatör Stroessner, General Rodriguez tarafından devrildi.

İran dini lideri Humeyni, Hindistan kökenli İngiliz yazar Salman Ruşdi hakkında Şeytan Ayetleriadlı kitabı dolayısıyla ölüm fetvası yayınladı.

SSCBde, 1917den beri ilk milletvekili seçimleri yapıldı.

İran dini lideri Humeyni öldü.

Polonyada ilk demokratik seçimler yapıldı. Todeusz Mazowiecki, başbakan oldu.

Çinde, Tiananmen Olayları meydana geldi.

Polonyada, General Jaruzelski, devlet başkanlığına seçildi, ancak yerini 9 Aralıkta Lech Walesaya bıraktı.

Fransız Şirketi UTAnın DC-10 tipi bir uçağı Nijerdeki Tenere Çölü üzerinde infilak etti. 170 kişi öldü. 8 yıl sonra Fransız yargıç Jean-Louis Brugiere, resmi olarak Libya gizli servisinin de olaylara karıştığını açıkladı.

Dalay Lama, Nobel Barış Ödülünü kazandı.

Berlin Duvarı yıkıldı.

ABD, Panamaya askeri müdahalede bulundu ve General Manuel Antonio Noriega tutuklandı.

Romanyada Diktatör Nikolai Çavuşesku devrildi ve eşiyle birlikte idam edildi.

Çekoslavakya Devlet Başkanlığına, Vaclav Havel getirildi.

1990

27 yıl tutsak kalan Güney Afrikalı siyah lider Nelson Mandela, özgürlüğüne kavuştu.

Nikaragua Devlet Başkanlığına, Violeta Chamorro seçildi.

Litvanya, bağımsızlık ilan etti.

İranın kuzeybatısındaki Gilan ve Zandjan Bölgelerinde deprem oldu, 40 bin kişi öldü.

Saddam Hüseyinin birlikleri Kuveyti işgal etti.

İki Almanya birleşti.

1991

Körfez Savaşı başladı, 28 Şubatta Irakın yenilgisiyle sona erdi.

Hindistan eski Başbakanı Rajiv Gandhi öldürüldü.

Yugoslavyada iç savaş başladı, Slovenya ve Hırvatistan tek yanlı olarak bağımsızlık ilan ettiler.

Gorbaçova darbe girişiminde bulunuldu.

Birmanyada muhalefet yöneticilerinden Aung San Suu Kyi, Nobel Barış Ödülü aldı.

Kamboçya ile ilgili maddelerin yeraldığı Paris Antlaşması imzalandı.

Yakındoğuda barış amacıyla yapılan Madrid Konferansı başladı.

Lübnanda, İslami Cihad Örgütü tarafından 2.454 gün esir tutulan Amerikalı gazeteci Terry Anderson, serbest bırakıldı.

Gürcistan dışındaki 11 devlet tarafından imzalanan bir anlaşmayla SSCBye son verildi. Bağımsız Devletler Topluluğu kuruldu, Devlet Başkanı Gorbaçov, 4 gün sonra istifa etti.

1992

Cezayirde, seçimlerin birinci turunu İslami Selamet Cephesinin (FIS) ezici çoğunlukla kazanması üzerine ikinci tur iptal edildi.

Salvadorda gerillalar ve hükümet arasında barış anlaşması imzalandı, iç savaş 75 bin kişinin ölümüne neden oldu.

Maastricht Antlaşması imzalandı. AET, AB adını aldı.

İtalyada Temiz Ellersoruşturması başladı.

İsveç sosyalist modelinin babası eski bakan Gunnar Strang öldü.

Saraybosna kuşatıldı, Bosna-Hersek Savaşı başladı.

Marlene Dietrich öldü.

Cezayir Devlet Başkanı Muhammed Budiaf, Annabada bir söylev verirken vurularak, öldürüldü.

Bill Clinton, ABD Başkanlığına seçildi.

ABD Birlikleri, Somaliye çıkarma yaptı.

1993

Kamboçyada, 25 yıldan beri ilk kez, BMnin koruyuculuğunda düzenlenen ilk demokratik seçimler yapıldı.

Belçika Kralı Baudoin öldü.

Osloda gizli görüşmeler yapan FKÖ ve İsrail Yönetimi, Filistine özerklik tanıyan bir bildiri imzaladılar. Beyaz Sarayda Yaser Arafat ve İzak Rabin el sıkıştılar.

1994

Meksikadaki Chiapas Yerlileri isyan ettiler.

Ruandanın başkenti Kigalide içinde bulundukları arabanın havaya uçması sonucu Hutu etnik çoğunluğuna mensup Ruanda Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana ve Burundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamira öldü. Ertesi gün Hutu etnik grubu, tüm ülkede katliamlar yaptı. Nisan-Temmuz aylarında Tutsi soykırımı ve muhalefetteki Hutuların öldürülmesiyle yaklaşık 800 bin kişi hayatını kaybetti.

Güney Afrika Cumhuriyetinde her ırktan insanın katıldığı ilk seçimler yapıldı.

Manş Denizinin altındaki tünel açıldı.

Yaser Arafat, Filistin Topraklarına geri döndü ve Gazzede Filistin Özerk Yönetimini kurdu.

Alexandr Soljenitsin, 20 yıl ABDde sürgünde kaldıktan sonra Rusyaya döndü.

Ürdün, Mısırdan sonra İsraille bir barış anlaşması imzalayan 2. Arap Ülkesi oldu.

1995

Polonyada, Lech Walesa, başkanlık seçimlerini kaybetti. Aleksandr Kwasniewski, devlet başkanı oldu.

İsrail Başbakanı İzak Rabin, Tel-Avivde bir Yahudi tarafından öldürüldü.

ABDnin Dayton Eyaletinde tasarlanan ve 14 Aralıkta Pariste Franjo Tudjman, Slobodan Miloseviç ve Alia İzzetbegoviçin imzaladıkları anlaşma, Bosna Savaşına son verdi.

1996

İsrailde, Binyamin Netanyahunun partisi iktidara geldi ve Arap Ülkeleriyle imzalanan barış anlaşmalarını durdurdu.

Burundide, Binbaşı Pierre Buyoya, darbe yaptı.

Taliban milisleri, Kabili zaptettiler.

Perunun başkenti Limadaki Japonya Büyükelçiliğinde, aralarında 30 diplomat ve 2 Perulu bakanın da bulunduğu 683 kişi, Tupac Amaru Devrimci Hareketi Mensupları tarafından rehin alındı. 22 Nisan 1997de Peru askerlerinin düzenlediği harekatla olay sonuçlandı. 17 kişi öldü.

Guatemalada hükümet ve devrimci gerillalar arasında, 36 yıl süren ve 100 bin kişinin ölümüne sebep olan iç savaştan sonra barış anlaşması imzalandı.

1997

İngilterede, Tony Blair liderliğindeki İşçi Partisi, seçimleri kazandı.

Mobutu devrildi. Zaire, Kongo Demokratik Cumhuriyeti adını aldı.

Hong Kong, Çin Yönetimine devroldu.

Mısırın Luksor Kentinde 68 kişi, aşırı dincilerin saldırısında hayatını kaybetti.

Galler Prensesi Diana, Dodi El Fayedin de içinde bulunduğu aracın kaza yapması sonucu öldü.

1998

Sırp Kuvvetleri, Kosovalı Arnavutlara saldırı düzenlemeye başladılar.

Kanadalı yönetmen James Cameronun Titanicfilmi 11 dalda Oscar aldı ve sinema tarihinin gişe hasılatı en yüksek filmi oldu.

Kuzey İrlandadaki Katolik ve Protestanlar arasında Belfastta barış anlaşması imzalandı.

Kızıl Kmerlerin lideri Pol Pot öldü.

Hindistan, 5 nükleer deneme yaptı.

Brükselde EURO, Yunanistan, İngiltere, İsveç ve Danimarka dışındaki AB ülkeleri tarafından kabul edildi.

ABDde Savcı Starr, Monica Lewinsky skandalı ile ilgili raporunu yayımladı.

ABDde Nisanda piyasaya sürülen iktidarsızlık hapı Viagra, Avrupada yasallaştı.

ETA, tek yanlı ve süresiz ateşkes ilan etti.

Mitch Tayfunu, Orta Amerikayı kasıp kavurdu. Tayfun, 26 bin kişinin ölümüne sebep oldu.

Lordlar Kamarası, Şilili General Augusto Pinochetin dokunulmazlık hakkından yararlanamayacağına karar verdi.

1999

Amerikan uçakları, 6 yıldan fazla bir süre sonra ilk kez, Iraktaki uçuşa yasak bölgelerde Irak uçaklarına füze saldırısı düzenledi.

Ürdün Kralı Hüseyin öldü.

Terör Örgütü PKKnın başı Abdullah Öcalan, Türk Güvenlik Kuvvetleri tarafından, Kenyanın başkenti Nairobide yakalandı.

NATO Genel Sekreteri Solana, Yugoslavyaya yönelik hava harekatı başlatılması emri verdi.

Almanya Parlamentosu, Berlinde restore edilen eski parlamentosu Reichstagda çalışmalarına başladı.

Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi, Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviçi, Kosovadaki vahşetin sorumlusu olmakla suçladı.

NATOnun Kosovaya düzenlediği operasyon, Sırp Birliklerinin Kosovadan çekilmesi anlaşmasıyla sona erdi.

Fas Kralı II. Hasan öldü.

Çin, nötron bombası yaptığını açıkladı.

Marmarada 7.4 büyüklüğünde deprem meydana geldi: 17 bin 118 ölü.

Yunanistanın başkenti Atinada 5,9 büyüklüğünde bir deprem oldu.

Moskovada 9 katlı bir binaya düzenlenen saldırıda 93 kişi öldü.

Moskovada bir apartmana düzenlenen ve arkasında aşırı dincilerin bulunduğu saldırıda 118 kişi öldü.

Tayvanda 7.6 büyüklüğündeki depremde 2.321 kişi öldü.

Rusya, Çeçenistan Operasyonunu başlattı.

Pakistanda Genelkurmay Başkanı Pervez Müşerref, yönetime el koydu.

Düzcede 7,2 büyüklüğünde deprem oldu: 374 ölü.

Çin, ilk insansız uzay aracının denemesini yaptı.

Yargıtay, terör örgütü başı Öcalana verilen idam cezasını onadı.