DERİ TESTLERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

ALLERJİK DERİ TESTLERİ

Allerjik hastalıkların tanısında en çok baş vurulan tanı yöntemi allerjik

deri testleridir. Bu testler ile hastanın duyarlı olduğu allerjenler belirlenebilir. Allerjik deri testleri, basit, güvenilir, çabuk sonuç veren, tekrarlanabilirliği yüksek, maliyeti düşük bir tanı yöntemidir.



İlk deri testi 1873 yılında Charles Blackley tarafından derinin çizilip üzerine polen konmasıyla yapılmış, ilk deriiçi testi ise Mantoux tarafından 1908’de tanımlanmıştır. Bugün yaygın olarak kullanılan prick test ise ilk kez Lewis ve Grant tarafından 1920’ li yıllarda uygulanmıştır.

Bu testler, bu konuda eğitim görmüş, deneyimli kişiler tarafından yapılmalı ve okunmalıdır.

TEST İÇİN HAZIRLIK

· Hastalara testten önce işlem hakkında bilgi verilerek onayları alınmalıdır.

· Test yapılacak derinin normal görünümde olması gerekir. Hafif egzema test yapmak için bir engel oluşturmaz, ancak sedef hastalığı ve ağır egzeması olanlarda yanlış sonuçlar alınabilir.

· Dermatografizm: Bazı insanların derileri sivri bir şeyle çizilmekle, hatta kaşımakla bile kızarıp kabarır. Buna dermatografizm ismini veriyoruz. Dermatografizmi olan kişilerde deri testleri yapılmasının bir anlamı yoktur.

· Deri testleri akut bir hastalığı olanlara yapılmamalıdır. Mesela, astım krizindeki bir hastaya deri testleri yapıldığında, deriden emilen antijenlerin etkisiyle kriz belirtileri daha da ağırlaşabilir.

· Daha önce belirli bir maddeye karşı anaflaksi gelişmiş olan kişilerde test yapılırken çok dikkatli olunmalıdır. Fındık, kabuklu deniz hayvanları ve pamuk tohumu ile yapılan testlerde anaflaksi ihtimali yüksektir.

· Bazı ilaçlar deri testleri sonuçlarını etkileyebilirler. Antihistaminik ilaçların testten en azından 48 saat önce kesilmiş olması gerekir. Hatta, astemizol gibi bazı ilaçlarda bu süre 4-6 hafta olmalıdır. Mide hastalıkları ve depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar da deri testi sonuçlarını etkileyebilirler. Astım tedavisinde kullanılan ilaçların (iğne, sprey, hap…) ve kortizonun deri testlerine olumsuz bir etkisi yoktur. Deriye sürülen kortizon içeren kremler o bölgede yanlış değerlendirmelere yol açabilirler.

· Test yapılırken, anaflaksi ihtimaline karşı gerekli tüm önlemler alınmış olmalıdır.

TESTİN PRENSİBİ

Testin amacı, o kişide belirli bir allerjene karşı IgE sınıfından

antikorlar olup olmadığını belirlemektir.

Test uygulanan kişide, deriye damlatılan allerjene karşı oluşmuş IgE antikorları varsa, allerjen ve antikor derideki mast hücrelerini yüzeyinde birleşirler. Bu birleşme sonucu mast hücresinden başta histamin olmak üzere mediatör ismi verilen mediatörler salgılanır. Bu mediatörlerin etkisiyle o bölgedeki damarlar genişler, geçirgenlikleri artar ve deride kızarma ve kabarma meydana gelir.

ALLERJENLERİN SEÇİMİ

Test yapılmadan önce her hastadan hastalığı hakkında ayrıntılı bilgi alınır. Hastanın maruz kalabileceği allerjenler, belirtilere neden olan faktörler, mesleği, hobileri, evde beslenen hayvanlar, yaşadığı bölgenin polen özellikleri… öğrenilmelidir.

Ülkemiz şartlarında allerjik deri testlerinde bulunması gereken allerjenler şunlardır:

· Ev tozu akarları

· Hamam böceği

· Evcil hayvanlar (kedi, köpek, tavşan…)

· Polenler (ot, çayır, tahıl ve çeşitli ağaç polenleri)

· Küf mantarları (alternaria, mucor, aspergillus, cladosporium…)

· Lateks

Hastanın duyarlılığını daha iyi değerlendirebilmek için bu

allerjenlerden başka, histamin ve kontrol solüsyonu ile de test yapılır.

Deri testlerinin sonuçları bir çok faktörden etkilenir.

· Hastanın yaşı: Genel olarak bebekler ve küçük çocuklar ile yaşlılarda daha küçük çaplı reaksiyonlar saptanır.

· Test yapılan deri bölgesi: Deri testleri ya sırt derisi ya da ön kolun iç yüzeyindeki deri üzerinde yapılır. Sırt kola göre daha fazla reaksiyon veren bir bölgedir. Sırtın ve kolun üst kısımlarında daha büyük kızarma ve kabarmalar görülür. Özellikle bileğe yakın bölgeler ise daha az reaksiyon gösterir.

· Test zamanı: Testin günün hangi saatinde yapıldığı da önemlidir. Genel olarak, sabahın erken saatlerinde daha düşük çaplı reaksiyonlar ortaya çıkar.

· Derinin rengi: Derinin rengi de test sonuçlarını etkileyen bir faktördür. Bir zenci ile beyaz tenli birine yapılan testin ne kadar farklı olabileceğini göz önüne getirin.

· Derinin ısısı: Üşüyen ve deri ısıları düşük olan kişiler daha az reaksiyon verirler.

· Yorum farkı: Testlerin farklı kişiler tarafından farklı şekilde yorumlanabileceği de unutulmamalıdır.