EUCLIDES

ÖKLİD

( M.Ö. 330 - 275 )

İskenderiyeli Matematikçisi. Gelmiş geçmiş Matematikçilerin içinde adı geometriyle en çok özdeştirilen kişidir. Öklid, geometri dünyasında kapladığı bu seçkin yeri kendisinin büyük bir matematikçi olmasından çok, geometrinin başlangıcından kendi zamanına kadar bilineni; Öğeler adını verdiği kitabında toplamıştır. Öğeler, dilden dile çevrilmiş, yüzlerce kez kopya edilmiş, matbaanın icadından sonra da binlerce kez gözden geçirilmiştir. Öklid derlemesinin tutarlı bir bütün olmasını sağlamak için, kanıt gerektirmeyen apaçık gerçekler olarak 5 aksiyom ortaya koyar. Diğer bütün önermeleri bu aksiyomlardan çıkarır.



Bunlar;

1) İki noktadan bir ve yalnız bir doğru geçer.

2) Bir doğru parçası iki yöne de sınırsız bir şekilde uzatılabilir.

3) Merkezi ve üzerinde bir noktası verilen bir çember çizilebilir.

4) Bütün dik açılar eşittir.

5) Bir doğruya dışında alınan bir noktadan bir ve yalnız bir paralel çizilir.

Öğeler, 13 kitaptan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla;

I) Benzerlikler, paraleller, pisagor teoremi

II) Özdeşlikler, alan hesabı, altın kesim

III) Daireler

IV) Dairelerin içine ve dışına çizilen çokgenler

V) Oran ve Orantı Kavramı

VI) Çokgenlerin Benzerlikleri

VII ve VIII ve IX) Aritmetik, eski sayılar teorisi

X) Ortak ölçüsü olmayan büyüklükler

XI ve XII ve XIII) Uzay Geometrisi.

Öklid Geometrisi, XIX. yy.ın başına kadar rakipsiz kaldı. Hatta XX. yy.ın ortalarına kadar bile orta öğretimde geometri, Öklidin öğelerine bağlı olarak okutuldu.

Öklidin yaşamı konusunda hemen hiçbir şey bilinmiyor. Önceleri bir Yunan kenti olan Magerada doğduğu sanıldıysa da, sonradan Mageralı Öklidin, Öğelerin yazarı İskenderiyeli Öklidden yüzyıl kadar yaşamış olan bir felsefeci olduğu ortaya çıkmıştır.

ESERLERİ:

1- Elemanlar : Eucdes Geometrisi- Elamanter Geometri adını vermişlerdir.

2- Verler (Dodemena)

3- Yüzeylerde Geometrik Yerler (Troipris Piphanea)

4- Optik (Optica )

5- Polizmalar