Gürcü asıllı Sovyet siyaset adamı olan Stalin, Tiflis Ortodoks Seminerinde öğrenciyken, 1898den itibaren Gürcistan sosyal demokrat örgütü Mesam Dasiye katılmış ve sosyal demokrasi davası için mücadele etmiştir.

Daha sonra Bolşeviklerin tarafını tutan Stalin, 1917de Leninin Nisan Tezlerini benimsemiş ve Lenin Finlandiyaya gidince Sverdlovla birlikte partinin yönetimini üstlenmiştir. Devrimden sonra milliyetler halk komiseri olan Stalin (1917-1922) diğer Sovyet cumhuriyetlerine karşı merkeziyetçi bir politika uygulamıştır.

1922de Komünist Parti Genel Sekreterliğine gelmiş ve 1924ten 1929a kadar Leninin yerine geçmek isteyen diğer adayları tasfiye etmiştir. Bunun için önce Troçki ye karşı Kamenev ile Zinovyevi desteklemiş ve onlarla işbirliği yapmıştır. Sonra üçünü birden tasfiye eden Stalin, Buharin ile Rıykovu görevden uzaklaştırmıştır.

İlk beş yıllık planı başlatan Stalin, ağır sanayinin gelişmesine büyük önem vermiş, 1939 Ağustosunda Almanya ile saldırmazlık paktını imzalamıştır. Ancak Almanyanın 1941de Sovyetler Birliğine saldırması üzerine Rus vatanseverliğine ve halkın geleneksel duygularına çağrıda bulunarak başta kötü giden askeri durumu düzeltmeyi başarmıştır.

Sovyet orduları tarafından kurtarılan Doğu Avrupa ülkelerini Sovyetler Birliğinin nüfuzu altına almış ve Kominformu kurmuştur. Gerek Sovyetler Birliğinde gerekse halk demokrasilerinin ve hatta Batı ülkelerinin komünist partilerinde büyük bir ün kazanmıştır.

Başlıca Eserleri

Anarşizm mi, Sosyalizm mi?, Marksizm ve Dil Üzerine, Leninizmin İlkeleri, Leninizmin sorunları, Diyalektik Materyalizm, Marksizm ve Milli Mesele, Son Yazılar, Sovyetler Birliğinde Sosyalizmin Ekonomik Sorunları.