Prof. Dr. Abdüsselam (1926 - …. )

Nobel armağanı alan ilk müslüman ilim adamı olan Abdüsselam, 1926 yılında Pakistan sınırları dışında kalan Jhangada doğdu. Pakistanlı fizik bilgini Abdüsselam, Pencap ve Cambridge üniversitelerinden matematik ve fizik dallarında birinci olarak mezun oldu. 1951 yılında hazırladığı doktora teziyle kuvantum elektrodinamiğinde temel olacak bir çığır açtı ve aynı yıl Pencap Üniversitesine profesör oldu. 1954 yılında Cambridge Üniversitesine okutman tayin edilince, Pencap Üniversitesinden ayrıldı.



1957 yılında, Londra Üniversitesindeki İmperal Collegee teorik fizik profesörü olarak tayin edildi. Bundan sonra, Abdüsselam, dünya çapında pek çok akademi, çeşitli komisyon, ilmi dernek ve ilmi heyet üyeliklerinde bulundu. Aynı zamanda pek çok ilmi kuruluşun başkanlığına getirildi. 1970-1973 yılları arasında Birleşmiş Milletler Üniversitesinin Birleşmiş Milletler Kurucu Kurulu ve Vakıf üyesi oldu. 1971-1972de Birleşmiş Milletler İlim ve Teknolojisi İstişari Komitesine başkanlık etti. 1972-1978 arasında Milletlerarası Sırfi ve Tatbiki Fizik Birliği nin ikinci başkanlığını yaptı. 1976 yılında Guthire Madalyası Armağanı, 1978de Accedamia Nazionale di XLnin Malteuecci Madalyası, 1978de Amerikan Fizik Enstitüsünün John Terrance Tate Madalyası, yine 1978de İngiliz Kraliyet Akademisinin Kraliyet nişanını aldı. 1979da, ABD Milli Eğitim Akademisi ve İtalyan Milli Lincei Akademisine yabancı üye seçildi. Aynı yıl kendisine Nobel Fizik Armağanı verildi. Ayrıca, biri 9 Eylül 1981de İstanbul Üniversitesi tarafından olmak üzere, dünyanın çeşitli üniversitelerinden 15i aşkın fahri fen doktorluğu payesi vardır.

Bugün bir taraftan Londra Ünivetsitesi İmperial Collegede teorik fizik profesörlüğünü (1957den beri) sürdürürken, diğer taraftan da Triestedeki Milletlerarası Fizik Merkezinin direktörlüğünü ifa etmektedir. Görüldüğü gibi, hayatının bütün devreleri milletlerarası başarılarla dolu olan Pakistanlı fizik ilim adamı Prof. Abdüsselam, ender yetişen İslam alimlerinden birisidir. Prof. Abdüsselam, 230dan fazla orijinal çalışma yaptı. Bunlardan bir kısmını, aralarında birçok Türk fizikçilerinin de bulunduğu mesai arkadaşları ve öğrencileri ile hazırladı. Prof. Abdüsselam, bu çalışmalarında, İslamiyetin ilme verdiği önemi bilen ve bütün ilimlerin kaynağı olduğuna inanan, keşiflerini ona dayandıran bir müslümandır.

ABDÜSSELÂM VE NOBEL ÖDÜLÜ

Prof. Abdüsselam, ilimde örnek ve takdir edilecek bir çalışma gösterir. Müslümanların her şeyde olduğu gibi, ilimde de öncü olmaları gerektiğini

savunur ve ilmi, Allahın sanatını anlama gayreti olarak tarif eder. Hatta ona Nobel armağanı kazandıran teorisini bile, ilahi sanatın bir kısmını anlayabilme lütfuna bağlar.

ABDÜSSELÂMA NOBEL ARMAĞANINI KAZANDIRAN BULUŞ

Profesör Abdüsselama Nobel armağanını kazandıran, zayıf ve elektromagnatik kuvvetlerin birleşik alan teorisidir. Bu teori, bir yandan öyar simetrisi prensibine, diğer yandan da simetrilerin kendiliklerinden bozulması prensibine dayanmaktaydı. Aynı teoriyi Steven Weinberg de o sıralarda ileri sürdü. Bundan dolayı teori, Selam-Weinberg teorisi adıyla tanındı. Tabiatta ilk bakışta mahiyetleri itibariyle birbirinden farklı görünen dört çeşit etkileşme görülmektedir. Bunlar:

1. Gravitasyon etkileşmeleri,

2. Elektromagnetik etkileşmeler (nötronların beta bozunumlarında olduğu gibi)

3. Zayıf etkileşmeler,

4. Kuvvetli etkileşmeler. (Bunlar atom çekirdeklerinin yapı taşlarını birarada tutmaktadırlar)

Teorik fizikçiler, 1918den beri, bu etkileşmelerden en az ikisinin veya hepsinin menşeinin aynı olduğunu isbat etmeye çalıştılar. Bu konuda çalışmalar yapan Einstein, bu işe 35 yılını verdiği halde tatminkar ve gözlemlere uygun düşen bir netice elde edememişti. Einsteinin gerçekleştiremediği bu teoriyi Profesör Abdüsselam gerçekleştirdi: İki ayrı tipten etkileşme aynı bir teorik model içerisinde deneylere uygun ve tatminkar bir şekilde izah ve tasvir edilebiliyordu, zayıf etkileşmeler ile elektromagnetik etkileşmeler aynı bir teorik çatı altında birleştirilebiliyordu. İşte Selam-Weinberg Teorisinin özü buydu. Abdüsselam, sadece fizikteki çalışmaları ile değil, idarecilik ve yöneticiliği ile de örnek gösterilecek bir şahsiyettir.

Abdüsselam, yapmış olduğu bu çalışmalarındaki başarısını İslama bağlar. Şu ayetin anlamında insanları araştırmaya sevk ve kainattaki her şeyin kusursuz olduğunu ve bunun neticesinde Allahın varlığını inkarın mümkün olmadığını söyler. Rahmanın yarattığında kusur göremezsin. Haydi çevir

gözünü: Kusur görecek misin? Sonra tekrar tekrar gözünü çevir. Gözün sana yorgun ve hakir geri dönecektir.(Mülk-3)

Abdüsselama göre, müslümanlar ne zaman bu ayetlerin ışığında çalışmalar yaptılarsa büyük başarılar kazandılar ve sahalarında çığırlar açtılar.

Ancak ne zaman bu rûhtan uzaklaştılar, o zaman ilimde gerilediler. Kuranın yaklaşık 1/8inin kainatı incelemeye davet eden ayet-i kerime

bulunduğunu belirtir ve bu ayetlerin müslümanları araştırmaya, tefekküre, akıllarının iyi bir şekilde kullanmaya çağırdığını söyler. Bunun için bütün müslümanları, bu gerçekler ışığında ilme gereken önemi vermelerini ve bugünkü geri kalmış durumlarından kurtulmaları gerektiğini söyler.

Prof. Abdüsselam, milletlerarası ilmi kuruluşlarda iyi bir yönetici ve etkili bir organizatör olarak da görev yaptı. Bu konudaki en büyük eseri ve 19 yıl kesintisiz olarak direktörlüğünü yürüttüğü Teorik Fizik Merkezinin kurulmasıdır. Yine 1964 yılında, Milletlerarası Atom Enerjisi Ajansının kurulmasını sağladı. Bu merkezin direktörlüğüne de Prof. Abdüsselam getirildi. Direktörlüğünü yürüttüğü Teorik Fizik Merkezi kanalıyla çeşitli ülkelerin, özellikle gelişmekte olan ülkelerin fizikçilerine büyük imkanlar sağlamaktadır. Bilhassa Türk fizikçilerine gösterdiği özel ilgi ve imkanlar oldukça geniştir. Türk fizikçiler, yaptıkları 80 civarında orijinal çalışmayla bu desteğe layık olduklarını göstermişlerdir.

TEORİK FİZİK MERKEZİNİN KURUCUSU

Profesör Abdüsselam, milletlerarası ilmi kuruluşlarda tesirli bir organizatör ve idareci olarak da görev yaptı. Bu konuda en büyük eseri hiç şüphesiz Triestedeki Teorik Fizik Merkezinin kurulması hususunda oldu. 1960ta Milletlerarası Atom Enerjisi Ajansının Genel Konferansına Pakistan guvernörü olarak katıldı. Bu merkezin kurulması gerektiği fikrini ilk defa ortaya attı ve ilgilileri, dört sene boyunca ikna etmeye çalıştı. 1964te de merkezin kurulmasını sağladı. Bu merkez İtalyan hükümetiyle Milletlerarası Atom Enerjisi Ajansının patronajı altında kuruldu ve direktörlüğüne Prof. Abdüsselam getirildi.

FAHRİ FEN DOKTORU

Profesör Abdüsselam, fizik alanında büyük hizmetler yaptı. O fiziği, milletleri yaklaştırıp kaynaştırmada güçlü bir faktör olarak kullanmasını bildi. Türk fizikçilerine de fazlasıyla ilgi gösterdi ve maddi-manevi yardımlarda bulundu. Türk fiziğinin gelişmesine çalıştı. İstanbul Üniversitesi, bu hizmetlerinden dolayı Prof. Abdüsselama 9 Eylül 1981de, Fahri Fen Doktoru payesi verdi.